Scotland

Anglia to jeden z ciekawszych krajów jaki miałem okazję zwiedzić i podzielić się wrażeniami. Innym jest Szkocja. Wstępnie zarysuję obszar po jakim się poruszałem, albowiem, tak jak całej Anglii nie udało mi się zwiedzić, tak nie udało mi się polukać na całą Szkocję. Podróż zacząłem w Londynie. Stąd poleciałem do Edynburga, gdzie wynająłem samochód. Zwiedziliśmy (byłem wraz z żoną): Edynburg w tym Palace of Holyrodhouse, Stirling, zamek Campbell. Potem podjechaliśmy do wioski Culross - zabytek z XIV w. - zabudowania zachowane w całości. Następnym miejscem było St. Andrews nad jeziorem Loch Ness. W okolicy było kilka zameczków. Potem udaliśmy się do wioski Tomintoul - początek szlaku whisky. Z Fortu Augustus pojechaliśmy do zamku Eilean Donnan, gdzie kręcono film Nieśmiertelny. Na wyspę Sky jechaliśmy przez most Kyleakin (widok zapierający dech). Potem przeszliśmy przełęcz Quiraing na fiordy od strony Morza Północnego. Później udaliśmy się do najsłynniejszej w Szkocji Doliny Łez (pokazana w Harrym Potterze I więźniu Azbakanu) a potem potuptusialiśmy krokiem niespiesznym znaczy spacerkiem do Zaginionej Doliny. Następnym punktem był Oban a potem pojechaliśmy do Glasgow. Tutaj zakończyliśmy swój wypad po Szkocji. Oddałem autko i wróciliśmy do Londynu. Pogoda dopisała. Tradycyjnie, przedstawię oddzielnie każde odwiedzone tam miejsce.

Do kilku miejsc w Anglii jeszcze wrócę, ale to przy okazji wspomnień z objazdu Walii.

Oxford

Oxford znany jest przede wszystkim jako siedziba University of Oxford, najstarszego anglojęzycznego uniwersytetu.

Swoją historią sięga jednak głębiej. W X w. miasto znajdowało się na granicy między Mercją i Wessex, stąd miało ważne znaczenie obronne. W XII w. król Henryk II Plantagenet nadał mu prawa miejskie, gwarantujące tożsame przywileje z przysługującymi mieszkańcom Londynu. 

                                                                 
   na zdjęciu mury obronne z XII w.
 

Ten sam władca zapoczątkował też rozkwit życia naukowego w kraju. W 1167 r. zakazał angielskim żakom studiowania na Uniwersytecie Paryskim. Nakazał pobieranie nauki w kraju a dokładnie w Oksfordzie. Uczelnia (na zdjęciu jeden z budynków uniwersytetu) szybko zyskała znaczenie w średniowiecznej Europie. Od tego czasu historia miasta jest ściśle związana z historią uczelni.

na zdjęciach - New College jest jednym z najstarszych kolegiów Oksfordu. Założył je William Wykeham, biskup Winchester, jako "The College of St Mary of Winchester in Oxford". New College powstał w powiązaniu ze słynnym Winchester College którego zadaniem było przygotowanie uczniów dla kolegium w Oksfordzie. 

 

                         na zdjęciu - kaplica New College.
Ekran ołtarza przedstawia wykutych w białym kamieniu: anioły, świętych, patriarchów i proroków wokół Chrystusa Ukrzyżowanego.

 
  
 średniowieczne krużganki kaplicy

Jako ciekawostkę można dodać, iż w budynku New College jak i na jego dziedzińcu kręcono przygody Harrego Pottera.

 
Trinity College został założony w 1555 roku w miejsce zlikwidowanego, w czasie henrykowskiej kasaty zakonów, benedyktyńskiego Kolegium Durham (jednego z pierwszych kolegiów oksfordzkich datowanych na XIII w.).

Balliol College został założony około 1263 przez Jana I de Balliola przy wsparciu ówczesnego biskupa Durham Roberta Stitchilla.
Dokumenty fundacyjne zachowały się do dnia dzisiejszego.

Magdalen College został ufundowany w 1458 przez Williama Waynfleta, biskupa Winchesteru, Lorda Kanclerza króla Edwarda IV z Yorku.








 

 Jednym z najbardziej charakterystycznych oksfordzkich budynków jest Radcliffe Camera. 

Budynek zaprojektowany w stylu palladyńskim wybudowany został w XVIII w. na potrzeby Radcliffe Science Library (nazwa pochodzi od nazwiska fundatora). Po przeniesieniu Radcliffe Science Library do nowszego budynku też stał się czytelnią Bodleian Library.

Przed głównym wejściem do biblioteki stoi pomnik Wiliama Herberta, 3-go hrabiego Pembroke (1580 -1630) kanclerza Uniwersytetu Oksfordzkiego, założyciela Pembroke College.

Oxford, poza uniwersytetem, zapisał się też w historii motoryzacji. Na początku XX w. rozwinął się w mieście przemysł motoryzacyjny.

W prezentowanym na zdjęciu warsztacie William Morris założył Morris Motor Company produkującą słynne samochody Mini Morris

Tewkesbury

Nieopodal Gloucester leży niewielka miejscowość Tewkesbury. Na początku VIII wieku dwaj książęta Mercji założyli w tym miejscu klasztor. W XII wieku Robert FitzHamon rozbudował obiekt i hojnie go doposażył. W efekcie opactwo benedyktynów w Tewkesbury stało się jednym z najbogatszych do czasów rozwiązania w okresie panowania Henryka VIII. 

 

 W okresie reformacji zlikwidowano klasztor (na zdjęciu obok widać ślady rozebranych zabudowań klasztornych). Planowano też zburzyć sam kościół, jednak mieszkańcy Tewkesbury wykupili go za 483 funty przekształcając w obiekt anglikański.

 

Kościół zachował swój pierwotny styl - wczesny normański z centralną wieżą, która uważana jest za najwyższą z zachowanych z tamtego okresu - aktualnie mierzy 45 m. Sam kościół uważany jest za drugi co do wielkości kościół parafialny w Anglii, po Beverley Minster.

Kościół w Tewkesbury uważa się też za drugi, w tym wypadku po Westminster Abby, z powodu znaczenia pochowanych w nim osób. Znajdują się bowiem tutaj  groby wielu, zasłużonych dla Anglii, feudalnych baronów. 

Pochowani zostali tutaj min. Brictric, król Wessexu, Norman FitzHamon, Edward, syn Henryka VI; George Clarence, brat Edwarda IV i jego żona Izabela, córka "twórcy królów" księcia Warwicka. Zachowało się też wiele zabytków związanych z poległymi w bitwie pod Tewkesbury w 1471 r. - pojedynek Lancasterów z Yorkami.

 

 

odkryte malowidła ścienne (murals)






Poza obiektem sakralnym w Tekwesbury zachowało się też wiele budynków o charakterze świeckim o znaczeniu historycznym. Jako ciekawostkę zapodam, iż istnieje (dzisiaj jest to pub) zachowany min. najstarszy ... dom publiczny, Black Bear, pochodzący z 1308 roku.
Generalnie - pobyt w tym miasteczku na pewno nie będzie traktowany jak strata czasu - warto zatrzymać się choćby na kilka godzin.

Gloucester

Kilkadziesiąt mil od Wells leży Gloucester, miasto które ma nie mniej głęboką przeszłość. 

Założone zostało przez Rzymian w 48 r. Wówczas też nazywało się Glevum i wchodziło w skład rzymskiej prowincji Brytania. Do dzisiaj zachowały się fragmenty obiektów pochodzące z tamtych czasów jak np. pozostałości rzymskiej bramy przy ulicy Eastgate.

Innym, pochodzącym z czasów późniejszych, zabytkiem jest katedra św. Piotra.  Jej historia sięga VII w. n.e., kiedy to w miejscu obecnej świątyni

znajdował się niewielki klasztor ufundowany przez księcia Ostryka niewielki klasztor.

W IX wieku osiedli tu Benedyktyni, którzy wybudowali pierwszy kościół. W drugiej połowie XI wieku Wilhelm I Zdobywca (1028-1087), polecił na terenie klasztoru wznieść nową świątynię, która w XVI wieku została podniesiona do rangi katedry. 

Jej dominującym elementem jest blisko 68 metrowa wieża. 

wnętrze katedry  

Na wschodniej ścianie katedry znajduje się, wybudowane w 1350 r., największe średniowieczne okno, które ma 24 metry wysokości.

 

W katedrze są też groby znamienitych w swych czasach osób min. najstarszego syna Wilhelma Zdobywcy, zm. w 1134 r. księcia Normandii - Roberta II

jak i zamordowanego w 1327 roku króla Edwarda II.

Krużganki w katedrze w Gloucester są przykładem sklepienia wachlarzowego, które w takiej formie zapoczątkowało 3 fazę tzw. gotyku angielskiego i stało się tradycyjnym stylem angielskim. Takie sklepienia zastosowano przy budowie katedry w Winchester.

a niedawno wykorzystano je kręcąc sceny do filmu o Harrym Potterze.

Poza katedrą w Gloucester znajduje się jeden z najstarszych w mieście pubów. 

 

Mnie osobiście zainteresował fakt, iż w budynku tym mieszkała 7-dniowa

królowa angielska - Lady Jane Grey. To z balkonu tego obiektu przyjmowała owacje mieszkańców miasta po ogłoszeniu Jej królową Anglii. 

A tak poza tym - Gloucester ma swój klimat. Warto tu zajrzeć.

Wells

W odległości 36 mil od Salisbury leży najmniejsze miasto Anglii - Wells. Dokładniej - po City of London jest drugim ośrodkiem miejskim pod względem obszaru i liczby ludności. 

 

Nazwa miasteczka wywodzi się od trzech studni dedykowanych świętemu Andrzejowi. Pierwsza stoi w rynku, a dwie kolejne - jedna na terenie pałacu biskupiego i jedna na terenie przyległym do katedry.

                     Centrum Wells - studnia św. Andrzeja 

W Wells znajduje się jedna z piękniejszych katedr Anglii. Jej budowę rozpoczęto w XII w. ukończono zaś w XV.

Wnętrze tej katedry charakteryzują min. tzw. łuki sitowe. One to wyróżniają ten obiekt spośród innych katedr Anglii.

Na uwagę zasługuje też zegar katedralny wraz z usytuowanym pod nim krucyfiksem. Zainstalowany około 1390 r. stanowi cud średniowiecznej myśli technicznej. Wskazuje nie tylko godziny na 24-godzinnej tarczy, ale również fazy księżyca. Jest to wciąż działający model średniowiecznej, przedkopernikowskiej wizji świata.

Po wyjściu z katedry warto obejrzeć Pałac biskupi wraz z ogrodami.

Po przeciwnej stronie katedry usytuowana jest 
Vicar’s Close, najstarsza w Europie zamieszkana ulica. Budowę istniejących przy niej domów zakończono w 1363 r. Niestety zdjęcie tego miejsca przypadkowo skasowałem - jednak naprawdę warto przejść się nią podczas pobytu w Wells. Miasteczko rzeczywiście jest urocze i warte jednodniowego wypadu.

Salisbury

Niedaleko Stonehenge, położone jest miasto Salisbury.  Jego początki sięgają aż do epoki żelaza. W VI w. okolice te najechali Sasi, którzy w bitwie pod Salisbury Hill pokonali Celtów. Później pojawili się tutaj Wikingowie. Po nich zadomowili się Normanowie. 

Historia współczesnego Salisbury zaczyna się ok. 1217 r. już jako miasta biskupiego. 

 

North Gate Salisbury.

Rozbudowywało się obok najważniejszej budowli jaką stała się katedra.

Obiekt pobudowano w latach 1220-1258.  Później dobudowano krużganki i kapitularz. Strzelistą wieżę ukończono w XIV w. (najwyższa iglica w Anglii - 123 m)


                                    

                              
               widok na krużganki katedralne   (największe w Anglii)

widok na nawę główną

                                             widok na transept











najstarszy działający mechanizm zegara w Europie (od 1386 r)







W bibliotece katedralnej przechowywany jest jeden z czterech egzemplarzy Magna Charta.

 

Obok katedry funkcjonuje The Salisbury Museum. Obiekt nazywany jest też The King's House - przebywał w nim król Jakub I wraz z zoną Anną de Denmark.

Z ciekawszych obiektów w mieście uwagę zwraca także zegar wieżowy. Wzniesiony został w 1892 r. przez dra Johna Roberts'a ku pamięci żony Arabelli. 

  






 




     A Tudor Merchants House (budynek wzniesiony w 1314 r.).
     W 1645 r. nocował w nim Oliver Cromwell,
     W 1844 r. przebywał tu Charles Dickens.









Salisbury to miejsce, które warto odwiedzić.